Moda vitet e fundit ka ndryshuar drejtim: ne e dimë se sektori i tekstilit ka një ndikim të madh në mjedis, aq sa edhe Bashkimi Evropian po shqyrton masa të reja për modën e shpejtë. Nga luksi te moda e shpejtë, fjalët e reja duket se janë ‘të gjelbra’ dhe ‘të qëndrueshme’. Por kur mund të përkufizohet vërtet një veshje si e qëndrueshme?

Përgjigjen e kësaj pyetje e jep Paolo Bray, themelues i Organizatës Botërore të Qëndrueshmërisë, një OJQ e specializuar në certifikimin e produkteve nga bujqësia e qëndrueshme, duke përfshirë zinxhirin e furnizimit të tekstilit. Ndër projektet e WSO është certifikimi i modës së qëndrueshme “Mik i Tokës”, i njohur për stilistët që kanë zgjedhur të prodhojnë duke respektuar mjedisin.

Kur mund të flasim për modë “të qëndrueshme”

Kur bëhet fjalë për qëndrueshmërinë në botën e modës, mendohet menjëherë për mjedisin, emetimet e karbonit dhe mbetjet. Por fjala qëndrueshmëri është shumë më e gjerë dhe përfshin edhe aspektin social: respektimin e të drejtave dhe shëndetit të atyre që punojnë në zinxhirin e furnizimit, të cilët duhet të marrin mbrojtjen e duhur dhe kompensimin e drejtë. Dy pistat, sociale dhe mjedisore, udhëtojnë paralelisht me qëndrueshmërinë ekonomike të një produkti. Por kini kujdes: ‘natyralja’ nuk përputhet gjithmonë me të qëndrueshmen, shpjegon Paolo Bray: “Duhet të jemi të vetëdijshëm se të gjitha fibrat kanë një ndikim. Ato që kanë më pak ndikim në fazën e prodhimit, na tregon indeksi Higgs, janë fijet sintetike, dukshëm më performuese se leshi, mëndafshi dhe pambuku”. Fijet natyrore duhet të konsumojnë tokën dhe burimet për t’u prodhuar: kjo është e vërtetë për krimbat e mëndafshit si dhe për leshin e deleve. Për të mos folur për humbjet e ujit dhe monokulturat intensive, si ajo e pambukut.

Fijet sintetike mund të rikuperohen, por ato ndotin: ana tjetër e medaljes janë mbeturinat. “Fibrat sintetike kanë një problem asgjësimi sepse produkti i përfunduar nuk është i biodegradueshëm dhe i ndotur në mjedis. Megjithatë, ka mënyra për të reduktuar ndikimin, si teknologjitë që bëjnë të mundur reduktimin e shpërndarjes së mikrofibrave në lavatriçe”. Por e vërteta është se nuk ekziston një material magjik me ndikim zero. “Qëllimi i certifikimit tonë nuk është të demonizojmë një fibër mbi një tjetër: qëllimi është të minimizojmë ndikimin – shpjegon Bray. Përkundrazi, ndikimi nuk është vetëm çështja e emetimeve, por “përdorimi i tokës, humbja” të biodiversitetit të mundshëm, gjurmës së ujit, mbetjeve në fazat e prodhimit dhe përpunimit, si dhe ndikimi social te punëtorët”. Për të marrë certifikatën Friend of The Earth, kompanitë duhet të demonstrojnë se fibrat sintetike të përdorura në procesin e transformimit janë plotësisht të riciklueshme dhe jo toksike, si dhe ngjyrat dhe se fabrika ka analizuar ujin e përdorur në impiantet e prodhimit të paktën një herë në vit.

Certifikatat e qëndrueshmërisë

Një gjë është të deklarosh të jesh i qëndrueshëm, tjetër është ta provosh. “Pretendimet për qëndrueshmëri nuk rregullohen me ligj siç është rasti me produktet organike- shpjegon Paolo Bray – nuk mund të deklaroni se një produkt është organik nëse nuk është zyrtarisht i certifikuar nga një palë e tretë. Kjo paraqet një problem: kujdes nga markat që vetë- vërtetojnë ose deklarohen të qëndrueshëm”. Megjithatë, konsumatorët kanë mjetet e tyre për të verifikuar besueshmërinë e markave, siç janë certifikatat e lëshuara nga palët e treta. Indeksi i lartpërmendur Higgs, për shembull, vlerëson qëndrueshmërinë e zinxhirëve të furnizimit të modës. “Certifikatat e palëve të treta, me të gjitha kufizimet e tyre, plotësojnë disa parametra. Më të vlefshmet dhe më të famshmet nga pikëpamja mjedisore janë certifikatat GOTS dhe Oekotex, të cilave i shtohet edhe certifikata jonë, Friend Of The Earth”. Për sa i përket aspektit social, sigurisht që ekziston SA8000, një standard ndërkombëtar që vërteton përgjegjësinë sociale të korporatës në lidhje me të drejtat e punëtorëve, shëndetin e vendit të punës dhe masat mbrojtëse kundër shfrytëzimit të fëmijëve./ PSIKOLOGJIA

© Panorama.al
Get CyberSEO Lite (https://www.cyberseo.net/cyberseo-lite) - a freeware plugin for WordPress to pull full-text RSS articles 📃